ΑΝΑΓΚΗ
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
Τίποτε
από όσα ζούμε αυτές εδώ τις μέρες δεν
με εκπλήσσει. Γνωρίζω πού ζω·
ψάχνοντας δε μέσα στην ιστορία, μαθάινω
περισσότερα και γίνομαι σαφέστατα πιο
σοφός.
Στην
Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ αυτό που λέγεται
εθνική αστική τάξη –
ουσιαστικά η χώρα μας πέρασε απευθείας
από την Τουρκοκρατία (τους κοτζαμπάσηδες
και τους κατσαπλιάδες), στον μικροαστισμό
της κακομοιριάς, του τυχοδιωκτισμού,
των ψεύτικων ονείρων, του νεοπλουτισμού,
του Σουσουδισμού και των σκυλάδικων...
Ο Ελληνικός διαφωτισμός υπήρξε μόνο
στα χαρτιά, και αφορούσε κυρίως Έλληνες
που έμεναν εκτός Ελλάδας.
Τι
χάθηκε από αυτή την μη ύπαρξη; Πρώτα απ'
όλα χάθηκαν άνθρωποι με ποιότητα και
περηφάνια, άνθρωποι δεμένοι με την
κοινωνία, άνθρωποι μακριά από τον
ατομικισμό του τυχοδιωκτισμού –
κοντά στον ατομικισμό της ποιότητας
και της μη ανοχής στο να ζουν εκείνοι
όμορφα μέσα σε ένα κόσμο που πεθαίνει.
Δυστυχώς
αντ' αυτών γνωρίσαμε μικροαστούς...
Μικροαστικά Τολκινικά Γκόλουμ ... Επί
Τουρκοκρατίας τους συναντήσαμε ως
κοτζαμπάσιδες. Στην κατοχή ως δοσίλογους
και ως μαυραγορίτες, στην χούντα ως
χειροκροτητές των δικτατόρων, μετά ως
κρατώντες πράσινες σημαίες –
ακολούθους τραπεζών, ξεκοκάλιστές
Μ.Ο.Π, Ε.Σ.Π.Α, κτλ, ως παπαγαλάκια
χρηματιστηρίων... Γενικά τους συναντάμε
ως αντιδραστικούς σε κάθε τι που μπορεί
να φέρει στην χώρα έστω μικρές κοινωνικές
συγκλίσεις ή και ως δήθεν φερόμενους
υποστηρικτές ψευτομεταρρυθμίσεων –
κατά βάθος και πάλι αντιδραστικών
κοιτώντας φυσικά μονάχα το δικό τους
το συμφέρον. Αυτή η κάστα δε με τα
συστήματά της, στέρησε την Ελλάδα από
σημαντικότατους ανθρώπους σκοτώνοντάς
τους(Καποδίστρια, Ι. Δραγούμη, Μπάτση,
Μπελογιάννη, Λαμπράκη, Α. Παναγούλη...),
ή κάποιους άλλους φρόντισε να εξοστρακιστούν
(Χ. Τρικούπη, Ελ. Βενιζέλο - με όλες τις
ενστάσεις ακόμη και τις δικές μου για
τον δεύτερο)...
Όλοι
τους: μικροαστοί –
όλοι τους τυχοδιώκτες μέσα σ' αυτή την
κάστα. Κανείς τους άρχοντας, κανείς τους
με κοινωνική παιδεία (ο πλούτος άλλωστε,
δεν σημαίνει και άνοδο μορφωτική∙
στην Ελλάδα δε γίνεται το αντίθετο:
χαρακτηριστικό παράδειγμα, το "σκόρπισμα"
των χρημάτων που κάνουν οι νεόπλουτοι,
στα σκυλάδικα, στους Ρουβάδες, στα γήπεδα
με τα "στημένα", και σε λοιπές μικρές
μα και μεγάλες βαρβαρότητες...).
Και
οι λοιπός λαός; Ο λοιπός λαός: καθ' εικόνα
και ομοίωση αυτών∙ έχοντάς τους ως
πρότυπα – ως στόχους.
Η
ποίηση εδώ και τριάντα χρόνια ειν΄νεκρή,
και η πεζογραφία έχει περιοριστεί στα
Άρλεκιν μονάχα. Ανθούν όμως τα φιλανθρωπικά
"γκαλά" πλουσίων κυριών, που δίνουνε
ολίγα ψίχουλα κλεμμένου εργατικού
ιδρώτα, για να συγχωρεθούν τα πεθαμένα
τους.
Άλλοθι
φυσικά αυτό – με φάρους τους λεγόμενους
εθνικούς ευεργέτες του παρελθόντος,
ανθρώπους που αφού ήπιαν το αίμα του
λαού, αφού κάναν φοροδιαφυγή και άλλα
τέτοια, κάναν μετά ιδρύματα και κάποιες
δωρεές για υστεροφημία... - πενταροδεκάρες
δηλαδή...
Η
κρίση είναι κρίση ανθρωπισμού∙ η κρίση
είναι κρίση και πολιτισμού. Πολιτισμός
κι ανθρωπισμός είναι αλήθεια πως σχεδόν
ταυτίζονται, ή το ένα δεν μπορεί να δίχως
το άλλο να υπάρξει...Απο εκεί και πέρα:
νεοφιλελευθερισμός, κρετινισμός, δηλαδή
βαρβαρότητα...
Τι
ωραία πλασάρει αυτή τη βαρβαρότητα σαν
μόδα η προπαγάνδα! Σε φανταχτερή πολυτελή
κι αξιοζήλευτη συσκευασία!
Λοιπόν σε τέτοιες κρίσεις βαρβαρότητας
περιστατικά σαν ολ' αυτά που γίνονται
τις τελευταίες μέρες ειν φυσιολογικά.
Ο δρόμος είναι ένας: ο διαφωτισμός, και
η δημιουργία μιας γενιάς ανθρώπων -
αρχόντων∙ με αισθητική, με περηφάνια
και παιδεία – γενιά που δεν θα ανέχεται
τις "κρυάδες" κάποιων δήθεν, και
που θα περιφρονεί τους ψευτοπνευματικούς
ανθρώπους - τυχοδιώκτες του παρόντος∙
και που θα περπατά με ψηλά το κεφάλι,
τοποθετώντας στο περιθώριο κάθε τι το
μικροαστικό (πολιτικούς, επιχειρηματίες,
συγγραφείς κτλ).
Ένας
διαφωτισμός λοιπόν, που θα δημιουργήσει
άτομα ηθικά και ισχυρές προσωπικότητες∙
άτομα που δεν θα έχουν σαν μοναδική ισχύ
το πρόστυχο το χρήμα...
Τέτοιοι
άνθρωποι γίνονται τελικά πραγματικοί
επαναστάτες...
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΗΣ
