Περί φασισμού ΣΤ

(Περί φασισμού ΣΤ)

Η οικογένεια είναι ο πρώτος θεσμός κοινωνικοποιήσως με τον οποίο έρχεται κάθε άνθρωπος σε επαφή μετά την είσοδό του στη ζωή. Εντός της οικογένειας τοποθετείται, καταλαμβάνει κάποια θέση, εντάσσεται ως ρόλος σε ένα σύστημα λειτουργικό - περιορίζεται . Ταχύτατα οι δημιουργοί των ολοκληρωτικών συστημάτων (και φυσικά της προπαγάνδας) ανακάλυψαν την αξία της οικογένειας ως εργαλείο ψυχολογικού ελέγχου λόγω του ότι προσφέρει στα μέλη της μια επιθυμητή από αυτά ασφάλεια αλλά και τα περιορίζει με ένα αρκετά πολύπλοκο σύστημα άγραφων κανόνων.

Οι ρόλοι που υπάρχουν εντός των οικογενειών καταλαμβάνουν θέσεις που ενώ είναι σαφέστατα ξεχωριστές, ενώνονται με μια σχέση διαλεκτική - η προπαγάνδα, εκτός από το να θέτει προδιαγραφές, δεν κάνει άλλο τίποτα από το να αγωνίζεται διαρκώς ενάντια σε αυτή τη διαλεκτική τη σχέση, παρεμβαίνοντας εκ των άνω (ψυχολογικά). Έτσι, (δια των προδιαγραφών) η μικρή, έλλογα δημιουργημένη οικογένεια, εκείνη που μπορεί (όσο είναι δυνατό) να αυτοσυντηρείται και να είναι ανεξάρτητη, υποβαθμίζεται - και με μια προπαγανδιστικού τύπου στρατευμένη ηθική γίνεται η προσπάθεια να θεωρείται ιδανική η άναρχα δομημένη (και μεγάλου μεγέθους) οικογένεια, ένα είδος οικογένειας που είναι μόνιμα εξαρτημένη, η οποία, όμως, προσφέρει, σε περιόδους που χρειάζεται:   εργατικά χέρια, φαντάρους, καταναλωτές και όχι μόνο - ο στίχος του Νάνου Βαλαωρίτη από το ποίημά του “Μεσοβασιλεία”:   “Σιτάρι για το λαό. Γυναίκες για το στρατό. Κι η πολιτεία βλαβερή” περιγράφει ακριβώς μία τέτοια κατάσταση.

“Και ακολούθους μου” λέει τότε ο φασίστας αρχηγός - και με την ίδια λογική και ο δεσπότης:   δεν είναι τυχαίο ότι και οι θρησκείες με τις διδασκαλίες των δογμάτων τους ακολουθούν τις ίδιες  προπαγανδιστικές λογικές (άλλωστε ο όρος προπαγάνδα έχει θρησκειακή προέλευση):   απαγόρευση προγαμιαίων σχέσεων, απαγόρευση αμβλώσεων κτλ - εκφράσεις δομών ψυχολογικού ελέγχου των πιστών· πιστών που τελικά με αγοραίο τρόπο προσφέρονται ως αντίδωρα στην αυτοκρατορία, στην πολιτεία, στο κόμμα ή και μόνο στον αρχηγό.

Βεβαίως, εχθρός όλων αυτών είναι μια άλλη οικογένεια - μια οικογένεια δομημένη λογικά και πάνω στις αξίες της ποιότητας, της μορφώσεως, της δημοκρατίας, της ελευθερίας, μιας οικογένειας (εκ των πραγμάτων) ευαίσθητης και εύθραυστης, διότι λείπει από μέσα της το αυταρχικό στοιχείο που είναι και το κύριο ζητούμενο του φασισμού.

Η προπολεμική άνθιση του μικροαστισμού ήταν συνυφασμένη με την χαμηλή ποιότητα και ήταν αυτή (η άνθιση) που έφερε τον αυταρχισμό σε πρώτο πλάνο, προωθώντας την αυταρχικού τύπου οικογένεια, την γιγάντια σε μέγεθος φυσικό και υπέρ-ηθικό και σε πυγμή - για να μην ξεχνάμε τους πολεμικούς στρατούς αλλά και τους κομματικούς και τους αρχηγικούς στρατούς των ακολούθων ψηφοφόρων.

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος είχε φρενάρει κάπως την κατάσταση αυτή, λόγω κυρίως του καλύτερου βιοτικού επιπέδου των νέων γενεών αλλά και λόγω των τραυμάτων που προκάλεσαν οι μάχες και τα επακόλουθα αυτών - συν τω χρόνω, όμως οι πουριτανικές δομές επιστρέφουν από τα βορειοανατολικά κι εσχάτως απ' τις ΗΠΑ, κυρίως αυταρχικά αλλά και κερδίζοντας δημοψηφίσματα και εκλογές, και σε μεγέθη.

Η προοδευτική οικογένεια, από την άλλη, όταν υπάρχει, πέρα απ' το αξιακό των βάσεών της, στηρίζεται στον συναισθηματικό (ερωτικό) δεσμό των κυρίως μελών της (πατέρας - μητέρα):   εκεί βρίσκεται το σημείο εξισορροπήσεως κι ίσως από εκεί αρχίζει η πρωτογενής αντίσταση στην κακογουστιά  και στην φασιστικοποίηση της κοινωνίας.

Επέκεινα:   οι καταστάσεις βίας. Βίας λόγω της ίδιας της βίας, βίας λόγω μη σεβασμού στις (έλλογες) ανθρώπινες επιλογές, λόγω αυτοματοποιήσων στις αντιδράσεις, λόγω της αποκοπής του πνεύματος από την σάρκα. Κι εντέλει, η λέξη “επιλογή” (στο έλλογο αυτής) για να σταθεί έχει ανάγκη σεβασμού - κι απέναντί της να υπάρχει πάντοτε η λέξη “ιδιοκτησία”. Και μιας κι έχω καταπιαστεί σ' αυτό το κείμενό μου με λέξεις, υπάρχει και η λέξη “σύντροφος”, η οποία είν' η έκφραση πραγματικού δεσμού δύο ή περισσότερων υποκειμένων, και που με τον καιρό έχει διαστραφεί και την έχουν καταντήσει εντελώς φολκλόρ οι (αγοραίου τύπου) σοσιαλίζοντες  και γενικά αριστερίζοντες , αυτοί που οι ίδιοι ξέπεσαν από την καθαρότητα στον πρόστυχο κόσμο της επονομαζόμενης γραφειοκρατίας και του λαϊκισμού.

Κι ο κύκλος έτσι γύρισε ξανά στον πουριτανισμό και οι φασίστες χαίρονται κι αρχίσανε και πάλι να κραυγάζουν.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΗΣ