Περί φασισμού Θ'
Κοινές θέσεις σε ότι αφορά γιορτές και παρελάσεις δεξιών και (υποθετικά) αριστερών δομών, ξεγυμνώνουν τις δεύτερες και δείχνουν τον ουσιαστικό τους (και των δύο) σκοπό: την απολυταρχία. Επειδή δε, ο εθισμός στην αποδοχή της απολυταρχίας πετυχαίνεται πιο εύκολα στη ζωή νωρίς, στόχοι γίνονται τα παιδιά και: μαθητικές παρελάσεις, γυμναστικές επιδείξεις, λοιπές συμμετοχικές γιορτές (προκάτ) γίνονται μέσα εξοικείωσης με τον κόσμο των στολών και με την ομοιομορφία• στην πραγματικότητα μιλάμε για την εξοικείωση με την ομοιομορφία στις ιδέες: στη μία ιδέα δηλαδή, εκείνη που προκρίνει ο ηγέτης, το κόμμα, το έθνος - διαλέγετε και παίρνετε...
Ομοιομορφία. Σαν να λέμε: αλλοτρίωση με μέσον την αποδοχή της μίας και μόνης λύσης• επέκεινα η ντροπή και η αδυναμία (στην πραγματικότητα ο φόβος και το δέος) του να σταθεί απέναντι σε ένα status quo τρελό, κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου, του να σταθεί απέναντι σε ένα status quo το οποίο συντηρείται κι επεκτείνεται με τρόπο εσωτερικά αειφόρο.
Η φιλομάθεια ενός παιδιού (σ' αυτή την περίπτωση) είναι εχθρός• καθόλου τυχαίος ο σημερινός εξοστρακισμός από κάποιους της αριστείας. Έχουμε δηλαδή να κάνουμε με στατικότητες που για να επιβληθούν, μοιραία φτάνουν στην χρήση του φόβου. Φόβος, αυτοματισμοί αξιολογήσεως ιδεών απ' το κοινό και αυτοματοποιημένες αποδοχές ως αυθεντίες των λόγων και των πράξεων της απολυταρχικής ηγεσίας, συνιστούν αυτόματη υπακοή κι αιτιολόγηση των πάντων. Τότε, ο άνθρωπος - οπαδός είν' εν ζωή, και ο λαϊκισμός γίνεται το αόρατο μαστίγιο το οποίο και καθοδηγεί τις μάζες. Στα παραπάνω ακουμπάει ο ολοκληρωτισμός, ο τρόπος, δηλαδή, διαχειρίσεως κι επιβολής των άνω στις μάζες, ψυχολογικά – αλλοτριωτικά.
Σημαντικότατος δε αλλοτριωτικός παράγοντας είναι και η α - πολιτικοποίηση των μαζών. Όπου α - πολιτικοποίηση και ο αφανισμός της κριτικής, κι επέκεινα και ο αφανισμός της σκέψης (και βέβαια δεν είναι επ ουδενί πολιτικοποίηση οι εντάξεις σε κοπάδια, για να καταλαβαινόμαστε)• και η απογοήτευση να είν' το βήμα που ακολουθεί και θλίβει και συνθλίβει, ειδικά δε, κάθε που η απογοήτευση έχει ως μήτρα της μία μεγάλη πίστη• ο αποπροσανατολισμός γίνεται πολύ εύκολα κι η λογική των αντιφάσεων στεριώνει στις ψυχές των πλανεμένων. Ίσως αυτό είν' ένα είδος τιμωρίας των εχόντων το πρόταγμα της πολιτικής• απλώνεται όμως σε όλους διότι, όταν η πλάνη διαδέχεται την απογοήτευση, γεννιέται το επόμενο καθεστώς χειρότερο του προηγουμένου.
Είναι θέμα παίδευσης των μαζών; Η υιοθέτηση αυτής της θέσεως εμπεριέχει τον κίνδυνο ενός ακόμα αποπροσανατολισμού, καθώς υπάρχει και η ανασφάλεια, και η αδυναμία των απλών ανθρώπων να σηκώνουν βάρη υπερβολικά ή και το να καταλαβαίνουν το τι βρίσκεται πίσ' από κάθε μάσκα.
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΗΣ
